Tấm Cám (phần cuối)

9.
Một hôm bà cụ nhẩn nha
Giả vờ đi chợ thực ra quành về
Nấp nhìn cụ ngỡ nằm mê
Quả thị bỗng chốc to ghê bằng người!
Bước ra nàng Tấm xinh tươi
Tay năm tay mười thu dọn trước sau
Thổi cơm, kín nước, têm giầu
Vẻ xinh tươi ngắm càng lâu càng giòn
Bà cụ thấy cô gái ngoan
Đẹp người lại rất hay lam hay làm
Sướng vui, cụ chạy ôm chầm
Rồi tìm vỏ thị cụ cầm xé tan
Từ đó bà cụ bán hàng
Ở cùng với Tấm mọi đàng quý yêu
Như con với mẹ thương chiều
Têm trầu, gói bánh mọi điều Tấm lo
Bà cụ tiếp khách nhỏ to
Cuộc đời yên ả tựa hồ nước thu…

Vua mất xoan đào buồn ru
Nhìn bộ dạng Cám hình như đáng ngờ
Lòng càng chán nản phớt lờ
Vi hành thăm thú thẩn thơ nhớ người
Một hôm, chim hót nắng cười
Vua qua đường thấy một ngôi quán lành
Thanh bạch, sạch sẽ, chân tình
Vua bèn ghé lại một mình nghỉ chân
Bà cụ rót nước ân cần
Lại mời vua thưởng đôi phần trầu cay
Vua nhìn trầu bỗng mắt ngây
Trầu têm cánh phượng khéo tay vô cùng
Hệt hồi Tấm ở trong cung
Têm trầu cánh phượng cho chồng ngày đêm
Vua hỏi: “Trầu này ai têm?”
Cụ rằng: “Con gái bà têm đấy mà”
Vua bèn đề nghị thiết tha
Được gặp con gái trong nhà một phen
Bà cụ gọi Tấm ra liền
Vua nhìn thấy Tấm: vợ hiền đẹp xinh!
Nhà vua kể hết sự tình
Xin bà cụ để vợ mình về cung…

10.
Cám thấy có sự lạ lùng
Tấm không như nó hình dung: chết rồi!
Hồn ba bốn bận rã rời
Sao nay về đẹp tuyệt vời thế kia
Vờ như chẳng có chia lìa
Cám hỏi: “Chị Tấm từ khi vắng nhà
Dầm mưa dãi nắng đường xa
Sao giờ trắng đẹp như hoa thế này?”
Thật lòng Tấm kể Cám hay:
“Trèo cau chị bị chặt cây chết chìm
Bụt thương cho hóa làm chim
Lại bị người bóp ngạt tim chết hờn
Bụt thương lần nữa trong vườn
Để cho hồn chị vào khuôn xoan đào
Bị tay người chặt hôm nào
Đóng thành khung cửi xếp vào buồng sâu
Vải kia dệt được mấy lâu
Đã hóa tro bụi bay đâu mất đàng
Một lần nữa bụt cưu mang
Cho hồn đậu quả thị vàng thơm hương
Rồi may gặp được người thương
Bà cụ bán quán bên đường nâng niu
Ngày đêm hồn được ấp iu
Để rồi may mắn thoát siêu thành người.”
Cám nghe u tối thầm cười:
“Hóa ra càng chết càng tươi càng giòn!”
Rồi chẳng bàn bạc mẹ con
Nó tìm hố nước vừa tròn vừa sâu
Mong rằng mình đẹp như cầu
Cám nhảy ngay xuống ngập đầu chết luôn
Mãi mà chẳng thấy Bụt thương
Cho nó sống lại thành nường Cám xinh
Cám kia ngu muội hại mình
Nghĩ cho đời nó sự tình khốn sao
Nghe điều xấu mẹ buộc vào
Lấy chồng của chị khi nào cũng lo
Không được yêu, chẳng được cho
Lòng u tối đã lên đò quá giang
Mẹ Cám nghe tin bàng hoàng
Kêu la ầm ĩ xóm làng ngoài trong
Rằng Cám bị giết oan ròng
Đang kêu thì có Bụt ông hiện về
Sự thật Bụt nhắc cho nghe
Mụ dì ghẻ sợ im re lẩn chuồn
Chết già ân hận tiếc con
Người đời sau chẳng thấy hồn mụ đâu
Gieo chi cái ác ban đầu
Để cho con gái về sau gánh phần…

Vượt qua sinh tử gian truân,
Tấm cùng vua sống quây quần trăm năm
Trăng khuyết rồi trăng lại rằm
Truyện xưa cũng được vài trăm năm rồi.


30-8-2011
Hoàng Yến

Tấm Cám (8)

8.

Nhân hôm gió bão thét gào
Vua đi vắng, Cám cho đào chặt cây
Lấy gỗ đóng khung cửi dày
Để trong buồng kín ngày ngày dệt the
Trong khi canh cửi đêm hè
Con ác bằng gỗ kẽo kè không tha:
“Cót ca cót két
Lấy tranh chồng chị
Rõ đứa xấu xa”
Nghe lời con ác kêu la
Cám sởn tóc gáy ngỡ ma hiện hình
Nó ném thoi, sợi rối tinh
Không dám dệt nữa về trình mụ kia
Mụ bảo phá khung rời lìa
Rồi đem đốt kỹ, tro thì đổ xa
Cám theo, tro đốt mang ra
Tận nơi đường đất không nhà, xa cung
Chẳng bao lâu, sự bỗng dưng
Từ tro than cũ không ngừng mọc lên
Một cây thị lớn lá chen
Xum xuê tươi tốt bóng quen bên đường
Cây thị nhiều hoa đưa hương
Chỉ đậu một quả nõn nường rất to
Người qua đường thấy tò mò
Nhưng quả cao tít chỉ cho ngóng nhìn
Gần có bà cụ rất hiền
Mở quán hàng nước gom tiền chinh, xu
Nhìn thấy thị một sớm thu
Ngửng đầu bà tấm tắc ru thị tròn:
“Sao thị đẹp thế hở con?”
Một hôm bà đến, thị nom chín vàng
Bà giơ bị hứng khẽ khàng
Rồi lầm rầm khấn cho nàng thị rơi:
“Thị ơi thị hỡi!
Thị rụng bị bà
Thị thơm bà ngửi
Chứ bà không ăn”
Bà cụ vừa mới dứt lời
Thị rụng giữa bị như mời bà nâng
Bà mang về đặt đầu giường
Nâng niu để thị tỏa hương khắp nhà
Ngày nào đi chợ đường xa
Bà lại dặn thị: “Coi nhà bà đi
Ra chợ thấy có quà gì
Bà mua cho thị, tối về thị vui”
Thân già một bóng lui cui
Có thêm quả thị cút côi ấm lòng
Cuộc đời trải những long đong
Bóng chiều đôn hậu in dòng từ tâm
Bà cụ đi chẳng bao lăm
Quả thị thơm đã âm thầm to ra
Một nàng đẹp tựa bông hoa
Từ trong quả thị bước qua vỏ viền
Chính là cô Tấm thảo hiền
Dáng hình xinh đẹp như tiên xuống trần
Dọn dẹp quét tước nhà, sân
Làm cơm canh sẵn để phần bà xơi
Lần nào bà về đến nơi
Cũng thấy nhà cửa thảnh thơi gọn gàng
Cơm dẻo canh ngọt sẵn sàng
Như có con gái đảm đang trong nhà…

Tấm Cám (7)

7.

Tấm chết lòng vẹn duyên thề
Hóa chim bay đến vườn kề cung vua
Vàng anh quấn quýt sớm trưa
Vua đi đâu cũng vui đùa bay theo
Nhà vua mất Tấm buồn teo
Dù cho Cám có bám đeo chẳng màng
Cám thua chị đủ mọi đàng
Càng ngày thương nhớ càng sang vợ đầu
Thấy chim ríu rít bên lầu
Vua tưởng nhớ Tấm tình sâu khôn lành
Vua rằng: "Vàng ảnh Vàng anh,
Có phải vợ anh
Chui vào tay áo"
Dứt lời vua thấy vui sao
Vàng anh chui tọt ngay vào áo vua
Một hôm cái Cám chanh chua
Đang ngồi giặt áo cho vua giật mình
Vàng anh hót ở trên cành
Từng lời từng tiếng rõ rành gần xa:
"Giặt áo chồng tao
Thì giặt cho sạch
Giặt mà không sạch
Tao cạch mặt ra"
Đến khi phơi áo sau nhà
Vàng anh bay đến hót ra hót vào:
"Phơi áo chồng tao
Thì phơi bằng sào
Chớ phơi bờ rào
Rách áo chồng tao!"


























Nghe chim, Cám thấy bực sao
Vừa lo vừa tức giận nào ai hay
Vua yêu chim rất mê say
Cho lồng son để đêm ngày cạnh vua
Đi đâu cũng xách theo vừa
Nghe chim hót lại vui đùa với chim
Thấy thế Cám dù lặng im
Nhưng mà lửa giận trong tim bừng bừng
Một hôm Cám chẳng thể đừng
Về nhà mách mẹ hết từng ấy cơn
Mẹ nó bảo nó ra đòn:
"Bóp chết chim ấy nướng ròn mèo ăn
Đừng có ngần ngại băn khoăn
Lông chim chôn kỹ ai lần được ra!"
Về cung, ấp ủ mưu ma
Cám rình cái lúc ở nhà vắng tanh
Nó bèn bóp chết vàng anh
Nướng cho mèo nhá tan tành chim vua
Lông chim chôn chặt vườn thưa
Đúng lời mẹ nó chẳng thừa chẳng sai























Mất chim vua tiếc khôn ngoai
Chẳng bao lâu chợt ở ngoài vườn xanh
Chỗ Cám chôn lông vàng anh
Mọc lên một bóng thanh thanh xoan đào
Mỗi ngày cây lớn rất mau
Chẳng mấy lúc đã ra màu xum xuê
Vua thấy cây đẹp thích mê
Liền đem võng mắc ngủ nghê chốn này
Mỗi khi nằm dưới bóng cây
Nhà vua như thấy tóc mây vợ hiền
Rõ là Tấm hiển hiện lên
Đu đưa cánh võng như tiên trên trời
Vua yêu vấn vít không rời
Với cây, còn Cám chẳng lời hỏi han
Cám thì ghen ghét chứa chan
Cho dù ngoài mặt chẳng than tiếng nào...

Tấm Cám (6)

6.

Tấm về cung vua đủ đầy
Cao lương mỹ vị lầu mây gác hồng
Nhưng nàng vẫn nhớ cánh đồng
Nhớ trâu chăn dắt, nhớ vồng lúa thơm
Nhớ vườn tược những sớm hôm
Tay nàng vun xới hoa đơm, trái mòng
Sương thu nắng hạ gió đông
Quê hương nỗi nhớ trong lòng chẳng thay
Giỗ bố Tấm mong đến ngày
Xin vua cho phép về ngay sớm chiều
Thấy Tấm sung sướng yêu kiều
Bụng mụ dì ghẻ rất nhiều ghét ghen
Nhưng mụ giữ mặt thân quen
Tươi cười niềm nở một phen uốn lời
Dì ghẻ bảo Tấm khơi khơi:
“Con trèo cau hái lấy đôi buồng già
Để dì cúng bố cau nhà
Cũng là thơm thảo món quà của con”
Tấm vâng lời trèo chon von
Lên cây mong hái quả ngon buồng lành
Tấm đang mải với tay nhanh
Dưới gốc dì ghẻ trở vành chặt cây
Cau lắc, Tấm hỏi thơ ngây:
“Dì ơi, sao cả cây này chuyển rung?”
Mụ rằng: “Kiến chạy lung tung
Ta đuổi cho kiến khỏi lùng đốt con”
Cây cau bị chặt gẫy ròn
Tấm ngã lộn xuống ao còn thấy đâu
Khổ thân cô Tấm dãi dầu
Lấy vua chẳng thoát hiểm sâu lòng người
Tấm chết chẳng kịp thốt lời
Mụ dì độc ác đốn đời lột ngay
Quần áo của Tấm liền tay
Cho Cám con mụ thế thay mặc vào
Cung vua hai mẹ con chào
Mụ rằng: chị Tấm hôm nào rủi ro
Bị ngộ cảm chết nằm co
Xin để em Cám thế cho chị mình
Than ôi kế mẫu chữ tình
Nhân ngày giỗ bố mà rình giết con!
Dang tay cố nhét vuông tròn
Phúc duyên cướp lấy vàng son giật về…

Tấm Cám (5)

Ngựa ngang qua chốn cầu mây
Đột nhiên Tấm bị rơi giày một bên
Nàng vội xuống ngựa mò liền
Tìm mãi không thấy Tấm bèn đi luôn
Mất một giày ngỡ chuyện buồn
Ai ngờ trong đó lại luồn điềm vui
Voi của vua chẳng ai xui
Ngang qua chỗ lội giật lùi chẳng đi
Lại còn gầm lên ầm ì
Vua sai lính xuống mò thì được ngay
Văn hài xinh xẻo chiếc giày
Vua cầm ngắm nghía trên tay chẳng rời
Rồi vua truyền lệnh một lời
Hễ trong đám hội có người quần thoa
Nghĩa là con gái, đàn bà
Đi vừa giày quý sẽ là vợ vua
Đàn bà, con gái chen đua
Xếp hàng ướm thử xem vừa chân không
Mẹ con Cám cũng đến lồng
Chân con, chân mẹ vào trong chiếc hài
Không vừa, tiếc rẻ một hai
Đến lượt nàng Tấm khoan thai cuối cùng
Khẽ xin ướm thử ngượng ngùng
Vừa như in lại giống hung chiếc giày
Mà Tấm cầm ở trên tay
Một đôi bị lạc thì nay chung đường
Cám đứng ngoài xem mắt giương
Thấy người con gái dễ thương tươi giòn
Giống chị Tấm hay bị đòn
Cám liền gọi mẹ mắt tròn ngạc kinh:
“Ai như chị Tấm nhà mình ?!!”
Mẹ nó phảy áo khỉnh khinh nguýt dài:
“Chuông khánh còn chẳng ăn ai
Nữa là mảnh chĩnh ném ngoài bờ tre
Chị mày nhặt thóc đầu hè
Đâu quần áo đẹp, ngựa xe mà đòi!”
Nào ngờ duyên nghiệp ý trời
Lại đưa “mảnh chĩnh” về nơi sang giầu
Đến khi vua đến rước dâu
Quân lính khênh kiệu cúi đầu, Tấm lên
Mẹ con Cám sán đến xem
Mới biết đích xác chị em trong nhà
Họ lấy làm lạ mắt hoa
Tấm lấy quần áo đâu mà đẹp xinh
Không biết cá bống có tình
Đáp công nuôi nấng hiển linh thành quà
Bát cơm khi trước nhân ra
Thành ngựa, quần áo lụa là, giày, khăn
Người hiền tích đức tu nhân
Cây trồng quả ngọt đền ân có ngày

Tấm Cám (4)

4.
Khổ thân cô Tấm bé con
Mồ côi mồ cút lon xon một mình
Nuôi con bống có chút tình
Sẻ chia săn sóc nhớ hình bóng thân
Người ta giết chẳng ngại ngần
Tấm buồn lủi thủi vườn sân việc nhà
Chăn trâu, tát nước đồng xa
Mẹ con nhà Cám la cà rong chơi...
Ít lâu sau vua có lời
Mở hội kén vợ mọi người dự đông
Mẹ con Cám áo váy xong
Cùng nhau đi hội thong dong lượt là
Tấm thì rất muốn ghé qua
Nhưng dì ghẻ bắt ở nhà, dì đưa
Hai đấu thóc, gạo trộn bừa:
"Nhặt xong mới được dây dưa hội hè!"
Mẹ con mụ té đi ngay
Để lại mình Tấm đắng cay tủi hờn
Tấm khóc Bụt hiện lên luôn
Hỏi: "Sao nước mắt con tuôn thế này"
Tấm thưa: "Hôm nay là ngày
Nhà vua mở hội mà tay của dì
Lại trộn thóc gạo làm chi
Bắt con phải nhặt đến kỳ nào xong"
Bụt rằng: "Để ta giúp con
Nhờ đàn chim sẻ nhặt ngon ngay mà"
Liền có đàn chim bay sà
Hai phần thóc gạo nhặt ra rõ ràng
Tấm mừng nhưng lại vội vàng
Tủi thân muốn khóc: áo nàng mướp xơ
Váy thì rách vá, bây giờ
Mà đi xem hội thì dơ với người
Bụt bèn bảo Tấm một lời:
"Con đào bốn lọ ở nơi chân giường
Sẽ có quần áo đủ đường"
Hóa ra hồn bống cũng thương Tấm hiền
Lọ thì có yếm hoa hiên
Quần nhiễu điều, thắt lưng duyên hoa đào
Lọ thì áo mớ ba màu
Lục, đào, hoàng yến màu nào cũng tươi
Khăn nhiễu tam giang vừa người
Văn hài xinh xắn ôm mười ngón chân
Tấm lo mặc áo mặc quần
Mở thêm lọ cuối ngựa thần bé teo
Vừa đặt xuống đất ngựa reo
Hí lên một tiếng lớn theo ngựa thường
Lại có đủ cả yên cương
Tấm cưỡi ngựa đẹp lên đường cái quan
Xinh tươi quá thể cô nàng
Ai hay côi cút gian nan có ngày...

Tấm Cám (3)

3.
Dì ghẻ thấy Tấm rất hay
Ăn xong ra giếng nên rày sinh nghi
Bèn sai con đẻ của dì
Đợi Tấm ra đó thì đi rập rình
Cám nấp trong bụi mùng tinh
Ở ngay cạnh giếng nghe rành rọt câu
Tấm đọc gọi Bống ngoi đầu
Cám bèn nhẩm thuộc kể hầu mẹ nghe
Sáng sau dì gọi Tấm đe:
"Hôm nay mẹ dặn con nghe mới là
Chăn trâu thì chăn đồng xa
Chớ chăn đồng nhà làng bắt mất trâu"
Vâng lời dì, Tấm cắm đầu
Dắt trâu xa tít đồng mầu mới an
Ở nhà hai mẹ con gian
Đem cơm ra gọi Bống bang mị lừa
Bống nổi lên ăn cơm thừa
Mẹ con bắt lấy kho dưa ăn liền
Đến chiều Tấm dắt trâu viền
Ăn xong Tấm gọi Bống hiền lên ăn
Ai ngờ gọi mãi băn khoăn
Chẳng thấy Bống nổi chẳng tăm nước mờ
Hồi lâu Tấm sốt ruột chờ
Chợt thấy cục máu đỏ lờ nổi lên
Tấm khóc như bị trúng tên
Bụt nghe Bụt lại hiện lên thình lình:
"Sao con đứng khóc một mình"
Tấm bèn kể hết sự tình đầu đuôi
Bụt rằng: "con Bống con nuôi
Người ta ăn thịt mất rồi còn đâu
Con về tìm xương, đuôi, đầu
Bỏ vào bốn lọ chôn sâu chân giường"
Tấm nghe về vội tìm xương
Hồi lâu mà chẳng thấy vương ở nhà
Con gà cục tác cục ta:
"Cho ta nắm thóc ta đà bới cho"
Tấm rải một nắm thóc to
Gà bèn vào bếp bới gio một hồi
Xương Bống phơi cả lên rồi
Tấm bèn gom lấy y lời đem chôn

Tấm Cám (1,2)

1.
Tấm và Cám hai chị em
Cùng cha khác mẹ ngồi chen một nhà
Tấm biết đi, mẹ vội xa
Ít lâu thì lại đến cha qua đời
Tấm ở với dì ghẻ, người
Đẻ ra con Cám rong chơi suốt ngày
Tấm thì quần quật chân tay
Việc này việc nọ dì bày hàng kho...
Một hôm mẹ Cám đưa cho
Mỗi con Tấm, Cám một giò đeo hông
Bảo ra hớt tép ngoài đồng
Ai hớt đầy giỏ: yếm hồng mẹ trao
Tấm nghe lội ruộng cái ào
Không quản trời nắng bắt vào tôm cua
Được chiều Cám vốn nhởn nhơ
Hái hoa bắt bướm bụi bờ gần xa
Đến khi trời đã chiều tà
Giỏ Cám vẫn chẳng có ma tép nào
Cám bèn cất giọng cao cao:
"Chị Tấm ơi hụp mau nào cho sâu
Kẻo đầu chị lấm bùn trâu
Về nhà mẹ thấy mẹ rầu cho coi"
Tấm tin cái đứa vạch vòi
Ra ao tắm gội nước nôi kỹ càng
Cám trên bờ vội trút hàng
Bao nhiêu tôm tép đều sang giỏ mình
Tấm lên thấy giỏ sạch tinh
Nàng bưng mặt khóc một mình khơi khơi

2.
Thốt nhiên Tấm thấy sáng ngời
Bụt hiện lên hỏi: con ơi khóc gì?
Tấm kể, Bụt nói uy nghi:
Con xem trong giỏ có gì còn chăng
Tấm nhìn vào giỏ thưa rằng:
Chỉ còn con bống nhỏ bằng ngón tay
Bụt bảo đem Bống về ngay
Thả nuôi ở giếng mỗi ngày thả cơm
Đáng ăn mỗi bữa ba đơm
Thì ăn hai bát phần hơn để dành
Mang cho con Bống ngoan lành
Thả cơm nhớ gọi rõ rành lớp lang
Cái Bống là cái Bống Bang
Lên ăn cơm vàng cơm bạc nhà ta
Cho dù có đói ra ma
Chớ ăn cơm hẩm cháo hoa nhà người
Dứt lời Bụt biến đi thôi
Tấm về theo đúng như lời Bụt răn
Bớt bát cơm mỗi bữa ăn
Giấu đem ra giếng để chăn bống hiền
Tấm gọi là bống hiện lên
Đớp hết cơm lại lặn yên đợi nàng
Nhân đây ghé một lời bàn
Lời ngọc lời vàng Bụt dạy Tấm theo
Chúng sinh cứu độ mầm gieo
Tu nhân tích đức đuổi đeo tháng ngày...

(Còn tiếp)