Màu Trăng

(Ghi chép cũ - May 01, 2007)

Selen (Selenium) là tên nguyên tố mình nghiên cứu, tên này có nguồn gốc tiếng Hy lạp có nghĩa là Trăng. Nguyên tố thứ hai là Thủy ngân, nó có tên ngày xưa là "nước bạc".

Thành phố mình đang học cách đây 1.8 triệu năm có mảnh thiên thạch rất lớn rơi xuống, thiên thạch có chứa nhiều Niken, tạo ra mỏ Niken lớn thứ hai thế giới tại đây (mỏ lớn nhất ở Nga). Quặng Niken ở đây là quặng chứa nhiều lưu huỳnh (S), vì Selen cùng nhóm với S nên Se đi kèm thành phần quặng. Se thoát ra từ việc khai mỏ và nấu quặng gây ô nhiễm Se cho nhiều hồ nước quanh đây.

Tỉnh trung du nơi mình sinh ra cũng có mỏ quặng sắt oxit, nhờ mỏ quặng mà có nhà máy gang thép. Tất nhiên, mỏ quặng chỉ là một phần. Nhà máy đó được cả nước đổ tiền của vào để xây dựng trong thời gian chiến tranh. Mình lớn lên ở khu tập thể cán bộ của nhà máy. Ở nơi ấy, trăng mọc lên từ phía những quả đồi.

Nơi mình đang học, trăng mọc có màu vàng sáng nhạt, ánh trăng rất trong trẻo, con người ở đây hiền lành thân thiện và hơi nhòa nhạt. Có lẽ là do mình chưa hiểu nhiều về con người ở đây khi nghĩ họ nhòa nhạt.

Trăng thơ ấu của mình thường có màu vàng đậm hơn, nhất là những khi trăng bắt đầu mọc. Có lẽ do bụi, Thái nguyên thường được gọi đùa là "thành phố bụi", à, còn tên khác là "thành phố thép". Người Thái nguyên như mình biết hồi xưa, nói chung, giản dị thân thiện nhưng có tính cách khá rõ nét.

Nói về màu trăng cho vui thôi vì trăng chỉ có một. Màu của trăng ảnh hưởng bởi tầng khí quyển, bởi vị trí nhìn từ mặt đất. Cũng có thể ảnh hưởng bởi cảm xúc và trạng thái mắt người nhìn. Tính cách con người phụ thuộc nhiều yếu tố trong đó phải kể đến lịch sử, văn hóa vùng đất họ sinh ra, hoặc sinh sống lâu ở đó.

Dr. J.

Thời gian trôi nhanh quá, mình chỉ còn một tuần nữa là xong phần việc TA của khóa học này, sinh viên sẽ chuẩn bị thi Final exam, mình sẽ tham gia chấm môn Hóa hữu cơ, mất một ngày chấm tập trung, Dr. J giảng dạy môn này vừa báo cho mình biết hôm qua.
Môn Hóa hữu cơ là môn khá xương xẩu đối với sinh viên đại học, một số phải trở lại lấy lớp này lần hai lần ba. Dr. J dạy môn này rất cẩn thận chu đáo, đến lúc chấm thi thì rất nghiêm túc, mình rất quý mến bà. Bà khoảng trên 50 tuổi sống độc thân, trước đây bà sống với mẹ nhưng mẹ bà mất năm ngoái. Bà rất say sưa với công việc, thứ bảy mình đến phòng lab tầng bốn thấy phòng làm việc của bà mở cửa sáng đèn, chủ nhật có khi cũng thấy bà ở trường.
Khoa Hóa và Hóa sinh có hai bà Dr. J và Dr. M sống độc thân, thường xuyên ở trường cuối tuần, làm việc rất say mê và vui vẻ, mình cảm thấy nể phục cả hai bà nhưng thấy thú vị với bà J hơn, phần vì bà có vẻ rất thông minh, dí dỏm, phần vì bà gặp mình hay hỏi han quan tâm. Có lần bà cần thêm người đi coi thi buổi tối, mình nói với bà không có ai thì tôi đi cho, bà bảo thôi mày còn con nhỏ, để tao tìm đứa khác.
Hôm trước mình vừa xong TA thì gặp bà, bà hỏi han chuyện công việc rồi bà hỏi mày dự định học xong thì làm gì, mình nói tôi muốn nghỉ ngơi đi đâu đó một thời gian. Bà cười, mày mệt rồi à, tiếng cười của bà đầy sức sống làm mình tự nhiên thấy xấu hổ. Mình nghĩ bà ấy hơn mình hơn chục tuổi, hàng ngày miệt mài với bao nhiêu công việc của một giáo sư: giảng dạy, nghiên cứu, hướng dẫn nghiên cứu sinh... mà lúc nào cũng vui vẻ yêu đời, tiếng cười hồn nhiên, thoải mái, mình mới có làm cái Ph D mà chưa xong đã muốn nghỉ xả hơi, đúng là đáng xấu hổ thật.
Gặp những người như bà J đôi khi mình thấy như được tiếp thêm sức mạnh, lại tự nhủ mình phải cố gắng hơn.

Mái ấm

Nếu mình là chim thì chắc cũng thuộc giống mải chơi, bay lượn ngó nghiêng mỗi nơi một tí, chỗ vui tươi thì ghé, chỗ buồn chán thì đi, không có gì buộc chân được. Tưởng tượng ra thế muốn tự cười mình, ờ, nhưng có một nơi mà con chim mải chơi ấy luôn luôn nhớ và tìm về, đó là cái tổ của nó. Chồng mình đọc đến đây chắc lại tủm tỉm cười lẩm bẩm: "chim không về tổ thì chim đi đâu", "ơ hơ, đi đâu cũng biết có người đang mong à nha..."

Cứ tắt nắng chiều là chim về mái ấm, trong đầu nhẩm tối nay cho các bác ăn gì. Về nhà bao giờ cũng thấy vui vui, chui vào bếp thì mình là xếp, ngồi bên bàn ăn vừa ăn vừa tranh thủ khảo chuyện học hành của anh chim non, loay hoay một hồi là đến giờ trải giường cho chim non đi ngủ. Con ngủ rồi hai vợ chồng mới về phòng rủ rỉ chuyện riêng...

Hôm qua nghe tin một người bạn cũ mới ly dị, nghĩ về hôn nhân, đột nhiên nhận ra mình là kẻ may mắn, thật là may mắn, mười lăm năm rồi mà chồng vẫn quý vẫn yêu, vẫn không muốn rời xa, vẫn mong mỏi hàng ngày. Đêm nằm ôm chồng thủ thỉ: may quá, chúng mình vẫn còn bên nhau thế này sau từng ấy năm... Chồng nói: "anh chẳng bao giờ để em xa anh đâu". Người xưa có câu: "gái thương chồng đang đông buổi chợ" mà mình tự nhiên thấy thương chồng thắt lòng trong yên lặng, tựa cái lặng yên hun hút của đêm thâu.

Muốn viết nhiều về mái ấm nhưng có lẽ nói ngắn gọn thế này thì hơn, mái ấm của mình không chỉ là nơi mình tìm về những khi chiều muộn, mái ấm yêu thương che chở cho mình khỏi mưa gió cuộc đời, tên rơi đạn lạc, mái ấm giúp mình nghỉ ngơi, tiếp thêm sức mạnh cho mình trong chặng đường dài gian nan trước mặt...

Mái ấm là mái ấm ơi...

Hai cái áo giống nhau

Chồng tôi rất ngạc nhiên khi tôi chọn mua một đôi áo màu mận chín, tại sao lại hai cái giống nhau y hệt, đây không phải lần đầu, lần trước là đôi áo nâu, tôi chỉ cười, em thích như vậy. Thực ra thì, tôi phải hỏi chính tôi, tại sao nhỉ... Lời tôi giải thích với chính mình nhắc tôi nhớ đến những cái áo thân thương ngày xưa của tôi, những vui buồn nuối tiếc, những chuyện thật là dài, kể bao giờ cho hết. Thôi, tôi nói tại sao lại mua hai cái áo giống nhau một cách ngắn gọn thôi vậy.

Khi tôi có một đôi áo mà tôi thích, tôi có hai cách mặc chúng, bắt đầu mặc cả hai cùng thời gian hoặc mặc cho một cái cũ đi muốn bỏ thì mặc cái thứ hai. Với tôi cả hai cách đều thú vị, cách thứ nhất làm cho tôi đôi khi cảm nhận được sự khác nhau mong manh của hai cái áo giống hệt nhau trong khi yên tâm về sự đồng nhất của chúng, yên tâm rằng mặc thế sẽ làm chúng ở với mình lâu gấp đôi, cách hai làm tôi thấy vui mừng vì mình sẽ gặp lại màu áo ấy khi mà mình phải rời xa màu áo ấy, như thể ta được tái hiện những vui thú trong một cuộc bạn bầu... Một cái áo, ôm lấy, che chở thân mình, đụng chạm thân thiết hơn bất cứ người bạn nào ấy chứ...

Mọi người chắc sẽ lại cười tôi như chồng tôi đã cười tôi, còn tôi thì vẫn vậy, sẽ từ chối khi chồng tôi muốn tặng tôi một tá áo sắc màu sặc sỡ khác nhau chỉ để chọn lấy một đôi áo hiền lành chân chỉ cùng màu giống nhau. Những màu tôi thích là màu chân quê, chồng ơi nhớ giùm em nhé...